Τι σημαίνει νοσήματα που μεταδίδονται από διαβιβαστές;
Οι ασθένειες που μεταδίδονται από διαβιβαστές είναι μολυσματικές ασθένειες που μεταδίδονται από φορείς-αρθρόποδα, κυρίως έντομα (κουνούπια, σκνίπες, μύγες) και ακάρεα (κρότωνες). Για παράδειγμα, στην Ευρώπη, οι δύο κύριες ασθένειες των μηρυκαστικών που μεταδίδονται από αρθρόποδα είναι:
- Ο καταρροϊκός πυρετός (νόσος της κυανής γλώσσας), ο οποίος μπορεί να προκληθεί από διάφορους ορότυπους του ιού του καταρροϊκού πυρετού (BlueTongueVirus, BTV). Οι σημαντικότεροι ορότυποι του ιού σήμερα στην Ευρώπη είναι οι 1, 3, 4 και 8.
- H Αιμορραγική Επιζωοτική Νόσος (Epizootic Hemorrhagic Disease, EHD-8). Ο ορότυπος 8 του ιού (EHDV-8), εισήχθη στην Ευρώπη πιθανότατα από τη Βόρεια Αφρική και έκτοτε εξαπλώθηκε σε αρκετές χώρες της νότιας και δυτικής Ευρώπης.
Οι δύο ασθένειες μεταδίδονται από τις σκνίπες Culicoides. Ως εκ τούτου, η συχνότητα εμφάνισής τους είναι υψηλότερη κατά τη διάρκεια της περιόδου δραστηριότητας των εντόμων αυτών, δηλαδή από τις αρχές του καλοκαιριού έως τις αρχές του χειμώνα.
Οι ιοί που αποτελούν τους αιτιολογικούς παράγοντες των ασθενειών χαρακτηρίζονται ως αρμποϊοί (arboviruses) γιατί μεταδίδονται μέσω αρθρόποδων φορέων.
Ποιες είναι οι συνέπειες των νοσημάτων που μεταδίδονται από διαβιβαστές για τις εκτροφές;
Τα κλινικά συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με τη νόσο. Τα συμπτώματα του καταρροϊκού πυρετού είναι πυρετός, ανορεξία, δύσπνοια, οίδημα προσώπου/χειλιών, μπλε (κυανή) γλώσσα, τρίξιμο δοντιών, σιελόρροια, χωλότητα, κατάκλιση.
Στην περίπτωση της αιμορραγικής επιζωοτικής νόσου (EHD), τα κλινικά προσβεβλημένα βοοειδή μπορεί να παρουσιάζουν υψηλό πυρετό, σιελόρροια, ρινικό έκκριμα και, σε σοβαρές περιπτώσεις, στοματικά έλκη και συμπτώματα αναπνευστικής δυσχέρειας. Τα πιο προσβεβλημένα ζώα συχνά σταματούν να τρώνε ή/και να πίνουν.
Η παραγωγή των ζώων μειώνεται σημαντικά. Πέρα από το κόστος θεραπείας των ζώων, οι οικονομικές επιπτώσεις μπορεί να είναι πολύ σοβαρές για τις πληγείσες εκτροφές. Πέρα από τα ζητήματα υγείας και ευζωίας των ζώων, οι ασθένειες που μεταδίδονται από διαβιβαστές ευθύνονται για σημαντικές οικονομικές απώλειες στις μολυσμένες εκτροφές οι οποίες οφείλονται σε απώλειες ζώων, αποβολές και απώλειες παραγωγής.
Πώς να αντιμετωπίσουμε τις ασθένειες που μεταδίδονται από διαβιβαστές;
Επειδή οι ασθένειες που μεταδίδονται από διαβιβαστές μεταδίδονται μέσω αρθρόποδων εντόμων, τα μέτρα βιοασφάλειας έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Πράγματι, ο έλεγχος της κίνησης των εντόμων είναι σχεδόν αδύνατος. Επιπλέον, οι περισσότερες ασθένειες που μεταδίδονται από διαβιβαστές είναι ιογενούς αιτιολογίας και αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει ειδική θεραπεία. Μόνο υποστηρικτική θεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανακούφιση του μολυσμένου ζώου.
Η πρόληψη είναι απαραίτητη για την αποφυγή της μόλυνσης των ζώων. Ο εμβολιασμός έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό μέτρο καταπολέμησης του καταρροϊκού πυρετού και της αιμορραγικής επιζωοτικής νόσου.
Ο εμβολιασμός με το Syvazul-BTV είχε πολύ καλά αποτελέσματα σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες όπου εφαρμόστηκε. Ο εμβολιασμός είναι στο επίκεντρο των στρατηγικών ελέγχου του καταρροϊκού πυρετού και συστήνεται να εφαρμόζεται πριν από την αύξηση του πληθυσμού και της δραστηριότητας των εντόμων Culicoides.
Τα ζώα που έχουν εμβολιαστεί με Hepizovac® προστατεύονται από την ιαιμία σε περίπτωση που τσιμπηθούν από έντομο μολυσμένο με τον ιό της επιζωοτικής αιμορραγικής νόσου. Αυτή η ιδιότητα έκανε τον εμβολιασμό με Hepizovac® βασικό μέτρο για τον έλεγχο της επιδημίας της επιζωοτικής αιμορραγικής νόσου στην Πορτογαλία, την Ισπανία και τη Γαλλία, ή για την πρόληψη της εκδήλωσης της νόσου σε ορισμένες χώρες, όπως το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και τα νησιά Τζέρσεϊ και Γκέρνσεϊ (Ηνωμένο Βασίλειο).
